Ana Sayfa / Tüm İçerikler / Öfkenin Özellikleri Nelerdir?

Öfkenin Özellikleri Nelerdir?

Öfke Kontrolü sitesini kurmamdaki  temel amaç, okuyucularıma, öfke ve öfke kontrolü hakkında işlevsel bilgiler sunmaktır. Bu bilgileri sunarken de psikoloji literatürünü ve terapi deneyimlerimi kendime rehber ediniyorum.

(Bakınız: Öfke Nedir?)

Psikoterapi deneyimlerimde sık şahit olduğum durumlardan biri, kişilerin kendilerine öfkeyi pek yakıştıramıyor oluşlarıdır. İnsanlar öfke yerine “kızgınlık”, “sinirlenme” gibi kavramları kullanmayı tercih ediyorlar. Çünkü pek çok insanın zihninde öfke, yaşanmaması gereken bir duygu gibi duruyor. Peki gerçekten de öfke, o kadar kötü bir duygu mudur?

Yukarıdaki çerçeveden hareketle bu yazımızda, “Psikoloji literatüründe, öfkenin özellikleri nasıl ele alınıyor?” sorusun cevap vermeye çalışacağız? Buyurun, bazı sorular üzerinden öfkeyi daha yakından tanıyalım:

  • Öfke planlı mı yaşanır? Pek çok kişi açısından öfke, planlı ve kişinin bile isteye yaptığı bir şey gibi görülür. Oysa öfke, aynı mutluluk, üzüntü, korku vb. gibi planlı olarak değil, kendiliğinden ortaya çıkan bir duygudur. Öfkenin kendiliğinden ortaya çıkması, onun anlaşılmasına ve yönetilmesine engel bir durum değildir.
  • Öfke sadece bazılarımızın yaşadığı bir duygu mudur? Kesinlikle hayır. Normal şartlarda herkes öfke duygusunu yaşar. Hatta, bir insan hiçbir şekilde öfke yaşamıyorsa, onun duygu sisteminde bir sorun var diyebiliriz. Önemli olan, neye, ne zaman ve nasıl öfkelendiğimizdir.
  • Öfke bir zayıflık işareti midir? Hayır. Bence tam tersine, öfke duygusunu olması gereken durum, yoğunluk ve şekilde yaşayabiliyor olmak bir zayıflık değil, bir güç göstergesidir. Ancak orantısız öfke yaşayanların öfke kontrolünde sorun yaşadıklarını söyleyebiliriz. Mesela, çocuğuna yapılan bir saldırı karşısında annenin öfkelenmesi güç göstergesi iken, ağlayan çocuğuna öfkelenen ve onu döven anne bir zayıflık sergiliyor olabilir.
  • Öfke duygusu değiştirilebilir mi? İnsani bir deneyim olarak “öfke”yi hayatımızdan çıkarmak sağlıklı bir beklenti değildir bence. Ancak öfkeyi yaşama şekli, değiştirilebilir ve bu şekilde öfke bizim için daha işlevsel bir yaşantı haline getirilebilir. Mesela, gerçek bir aşağılanma karşısında öfkelenmek normal olabilir. Ancak, bizi aşağılayan kişiye küsüp ağlamak yerine, ona sınır koymayı öğrenmek güzel bir “öfke kontrolü” olabilir.
  • Öfke ne zaman ifade edilmelidir? Bu sorunun cevabı en basit haliyle cevabı şudur: “Duruma göre değişir.”  Bazı durumlarda öfkemizi hemen ve uygun bir şekilde ifade etmemiz daha iyiyken, bazı durumlarda erteleyip uygun bir şeklide ifade etmek en iyisidir. Bunun ayırımını yapmak ise hepimizin elde edebileceği bir bilgeliktir. Bunun için, şu anda okumakta olduğunuz Öfke Kontrolü sitesini takip etmenizi öneririm.

Kısa bir soru-cevap faslından sonra, psikoloji literatüründen hareketle, öfkenin özelliklerini maddeleyebiliriz.

Psikolojide öfkenin bazı özellikleri

  • Öfke normal, doğal, insana özgü (hatta hayvanların bile yaşadığı), evrensel (tüm insanlığın yaşayabileceği) bir duygudur.
  • Öfke bir eylem değil, bir duygudur. Öfke içerikli eylem saldırganlık veya şiddet gibi başka kavramlarla ifade edilebilir.
  • Kronik, dengesiz, yerli yersiz hissedilen öfke, sağlık için olumsuz bir faktör olabilir.
  • Öfke, çoğu durumda zarar verici bir davranışa dönüşmeden fark edilebilir ve engellenebilir.
  • Önemli olan öfkeyi hissetmekten ziyade, öfkenin hangi durumda, ne yoğunlukta ve ne şekilde yaşandığıdır.
  • Yabancılardan ziyade yakınlarımıza daha fazla öfkeleniyor olabiliriz.
  • Öfkenin fark edilmesi ve uygun şekilde ifade edilmesi, sorunlarımızın çözümü için son derece önemlidir.

Öfkenin özellikleri hakkında şimdilik söyleyeceklerim bunlar. Yeni okumalarım ve fark endişelerimle birlikte yazıyı zenginleştirebilirim.

Siz de öfke ile ilgili düşüncelerinizi ve kişisel deneyimlerinizi yazının yorum kısmında benimle paylaşırsanız memnun olurum. Öfkenizi hep dozunda yaşamanız temennisiyle. Muhabbetle kalın.

 

Göz Atın

Öfkemizi Göstermekten Kaçınmamızın Olası 10 Nedeni

Öfke Kontrolü blogunun temel amacı, “normal” bir duygu olan öfke hakkında farkındalık yaratacak içerikler paylaşmaktır. …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir